Voor organisaties

Trends en uitdagingen in vrijwilligerswerk anno 2019

Mensen willen best iets doen, maar niet structureel of voor langere tijd
Mensen verbinden zich minder voor langere tijd aan een organisatie / het vrijwilligerswerk. De wereld is vluchtiger geworden, ook onder invloed van sociale media. Men verbindt zich steeds minder voor langere tijd aan een organisatie. We zien dat in alle soorten organisaties terug.

Geef mensen de mogelijkheid een kleine taak op zich te nemen. Vele handen maken tenslotte licht werk.
Uitdaging: sociale media is niet meer weg te denken, zet deze dan ook effectief in i.p.v. er ‘last’ van te hebben. 
Uitdaging: durf in kleinere taken te denken en te handelen. 

We hebben het met z’n allen druk 
•  Studie en werk bij studenten; door het leenstelstel moeten studenten naast studie meer betaald werken naast hun studie om het hoofd boven water te houden dan voorheen. Dat betekent minder tijd voor het reguliere vrijwilligerswerk. 
•  Mantelzorg: er wordt steeds meer een beroep gedaan op familie bij zorgtaken. Opa’s en oma’s moeten vaste dagen oppassen, volwassen kinderen zorgen meer voor oudere ouders (bijvoorbeeld bij dementie is dit belastend); 
•  Betaald werk: het reizen van en naar studie en werk is langer geworden; 
•  Reizen: we hebben weer meer te besteden en willen daarvan genieten. Senioren hebben een camper of vliegen meer keer per jaar of langere tijden naar warmere oorden, jongeren hebben meer dan voorheen de mogelijkheid om te reizen en willen de wereld zien; 
•  Er is een grote keuzestress onder 20- en 30-plussers. Er is heel erg veel aanbod, men wil alles meemaken en alles moet slagen (er mag niet worden gefaald). De druk om overal aan mee te doen is hoog. Mede onder invloed van sociale media lijkt de hele wereld aan je voeten te liggen. 
•  Er wordt meer vrijwilligerswerk verwacht van mensen voor de eigen vereniging en de vereniging en school van kinderen; Het argument ‘tijd heb je niet dat maak je’ is steeds minder van toepassing. 
Uitdaging: accepteer dat mensen het druk hebben, dat mensen de vrije tijd goed willen besteden. Vraag daarom niet teveel, maar vraag wat men wel kan besteden aan tijd. 


Het imago van bestuurswerk is beladen
Veel moeten doen, veel tijd kwijt voor allerlei taken binnen de vereniging, weinig waardering vanuit de vereniging, dat is waar veel bestuursleden last van hebben. Die taken willen mensen nket overnemen. 
Uitdaging: ga eens na waarom je een bestuur hebt en of de organisatiestructuur zo moet blijven of dat er op een andere manier binnen de vereniging taken verdeeld kunnen worden. Uitdaging: zoek nooit je eigen opvolger, zeker niet als jouw bestuurswerk een fulltime bezigheid was. Er zijn hele leuke methodes om bestuurlijke taken te verdelen.

Cultuur / imago van de vereniging
Mensen kiezen voor ‘leuke dingen doen’ in de vereniging. Men wil gevraagd worden op wat men leuk vindt om te doen. Veel verenigingen leggen taken op en kijken te weinig naar wat de vrijwilliger meebrengt aan kwaliteit en wat de vrijwilliger zelf graag wil doen, waar de vrijwilligers zelf blij van wordt. Er wordt veel gemopperd als er geen nieuwe mensen gevonden worden. Van mopperen gaat niemand harder door lopen.
Babyboomers worden bestuurslid omdat zij graag leiding geven en iets na willen laten. De jongeren generatie ziet vooral kansen om de carrière vooruit te helpen. Zij worden echter niet zo maar bestuurslid en leggen zich niet snel vast.
Uitdaging: stop met klagen en mopperen en spreek elkaar daar op aan. Stop met uitspraken als ‘het zijn altijd dezelfde die iets doen’. Echt: daar gaat niemand harder van lopen. Vraag aan de mensen wat ze willen en wat ze niet willen en houd daar rekening mee. Ook hier zijn hele mooie, succesvolle methodes voor.

Vasthouden versus vernieuwen
Vijftigplussers hebben vaak een houding van ‘ik weet dat allemaal al’ en staan niet altijd open voor nieuwe ideeën. Terwijl jongeren vaak vol nieuwe ideeën zitten. Zij willen verandering, in plaats van alles bij hetzelfde houden.
Uitdaging: durf te vernieuwen / te veranderen / 2019 proof te worden. Dit zorgt voor nieuwe dynamiek in de organisatie.

Vergaderen en communicatie
Vijftigplussers willen graag (lang) vergaderen en vergaderen graag over details en uitvoering. Jongere generaties moeten de juiste balans zoeken tussen werk en privé/de vereniging. Zij hebben een hekel aan tijdverspilling en willen efficiënt vergaderen, daarnaast willen zij juist autonomie en niet op microniveau managen.
Ouderen hebben een voorkeur voor gedetailleerde dialoog van mens tot mens. Zij komen voor veel zaken bij elkaar en leggen alles vast in notulen. Jongere mensen geven de voorkeur aan duidelijke, bondige communicatie, bij voorkeur per e-mail of hebben een groepsapp, waarin kort en bondig wordt gecommuniceerd. Taken worden per individu opgenomen. Notulen zijn voor hen niet nodig.
Uitdaging: niet alles hoeft te worden vastgelegd. Belangrijk is dat ieder weet wat hij/zij moet doen. Geef mensen verantwoordelijkheid maar zeker ook de bevoegdheid die daarbij hoort en stop met controleren.

Aannames en anders durven denken
De uitspraak: "alle verenigingen hebben last van tekort aan vrijwilligers" klopt niet Veel organisaties zijn heel succesvol in het vinden en behouden van vrijwilligers. 
De uitspraak: "jongeren willen zich niet inzetten" klopt niet. Jongeren vullen hun vrije tijd anders in dan een aantal jaar geleden. 
De uitspraak:  "vroeger was alles beter" klopt niet. Wanneer is vroeger" Vorig jaar, 10 jaar geleden, 15 jaar geleden, 100 jaar geleden, in de middeleewen? Wanneer is vroeger. Alle tijden brengen nieuwe uitdagingen met zich mee.
Uitdaging: stop met over vroeger te praten: denk na over de toekomst.
uitdaging: ga na hoeveel uitspraken je gebruikt en hoort die we te makkelijk aannemen als waarheid. Denk eens na of je uitspraak ook wel werkelijk klopt. Je zult zien dat er andere openingen zijn om tot oplossingen te komen.

November 2018

© Onis Welzijn